Exclusive interview with Rembrandt!

“Hi Rembrandt, so nice you are with us. How is life in heaven?”

 “It is not too bad, my son. Lots to eat, it is peaceful,  but sometimes it tends to get a bit overcrowded. So many new impolite people are pouring in, they keep talking about self-quarantining, they don’t want to shake hands..”

“Are you still doing any painting?”

“Honestly, not too much, because there is no necessity, you know. In my life I had to earn a living with it. But I painted some angels, I did the elysian fields and recently I did  a portrait of Amy Winehouse. She is a very interesting woman, don’t you think so? What a voice!”

“Yes, yes indeed, good to know she is alright!”  So you are highly regarded nowadays in the Netherlands. What are your thoughts on that?  I mean your Nightwatch has got such a prominent place in the Rijksmuseum in Amsterdam!”

“Yeah I was told by a guy with one ear,  called Vincent. He studied my work in a museum. He kept talking about my Jewish Bride. ”I couldn’t believe it, he sounded like an expert, but I thought he was a bit crazy.”

“Last question Rembrandt, your assistant told us your time is scarce. Did you know you are one of the main characters in an English theater show in Amsterdam, “When Anne Frank met Rembrandt”. It has been running for quite a while know.”

“Yeah, yeah, I know, one of those new Corona chaps, came to me and told me. He said the theatre where it features is awesome, good music as well.  But he also told me in the show I am the bad guy, I don’t think that is..”

“And thank you very much Rembrandt! We are going back to earth”. The show Rembrandt talked about, will be featuring in the Torpedo Theater on April 15, April 30, May 13, May 28 and June 10 in the Torpedo Theater!“ Voorstellingen vanaf 15-04-2022 – Torpedo Theater Amsterdam

Is het leven een zeven?

“Een zeven is een heel mooi cijfer hoor jongens,“ zei de leraar geschiedenis, meneer Toet, terwijl hij de klas inkeek naar de betraande gezichtjes. “Het is gewoon een ruime voldoende!” Ik zat net in de eerste klas van het gymnasium en we hadden ons eerste proefwerk teruggekregen. Een paar kinderen moesten huilen, omdat ze een zeven hadden gekregen. Zo laag! Dat hadden ze hun hele basisschooltijd nog nooit meegemaakt.

Ik moest er aan denken toen ik het boek “Is het leven is een zeven?” las. Het is geschreven door vader en zoon Paul & Derek de Beurs. De eerste is een psychiater. Het viel zijn zoon Derek op dat hij veel cliënten goed hielp met mooie oneliners zoals “Vat niets persoonlijks op,” “Je bent Johan Cruijff niet!” en dus de titel van het boek. Derek is onderzoeker en wilde deze uitspraken weleens wetenschappelijk toetsen. Om te beginnen dus: het leven is een zeven.

Een groot probleem in onze maatschappij is volgens Paul de Beurs dat veel mensen streven naar een tien voor het leven. Zij geloven dat alles haalbaar en maakbaar is, als je maar hard genoeg werkt en ze raken teleurgesteld als het toch niet lukt. Dit heeft volgens de Beurs veel te maken met onze verwachtingen van onze tijd op aarde. Vaak zijn die niet realistisch. Dat klopt denk ik bij mezelf: ik streefde in het leven achtereenvolgens naar Wimbledon winnen, president van Europa worden, en de oudjaarsconference doen.  Vader en zoon de Beurs beschrijven in hun boek dat te hoge ambities vaak een enkeltje teleurstelling betekenen. Het is dan zaak en de kunst om je doelen realistisch bij te stellen.

Mensen kunnen mokken omdat ze de tien niet halen, maar er zijn ook veel mensen die veel lager scoren dan de zeven. In onze basistrainingen ben ik altijd onder de indruk van de verhalen van onze ervaringsdeskundige co-trainers. Voor deze column vroeg ik mijn collega Ana wat zij voor cijfer voor haar leven zou hebben gegeven toen ze vroeger zo in de put zat. “Toen op het allerergste moment, zou ik een twee hebben gegeven voor mijn leven,” antwoordde ze. “En in mijn hele leven heb ik heel lang laag gescoord door een lastige jeugd, maar nu gaat het goed met me en zou ik mijn huidige situatie wel een acht geven.”  Ze kan zich wel vinden in de slogan het leven is een zeven. Ik vraag haar, of ze, als zij haar positieve lijn zou doortrekken op haar tachtigste misschien ook wel gemiddeld een zeven zou scoren voor haar hele leven.  “Theoretisch zou dat kunnen,” lacht ze ingetogen.

En met die mooie levenshouding heeft ze kans van slagen. Vader en zoon de Beurs halen al gauw in het boek de oude Griekse filosofen en vroege Boeddhisten aan. Die wisten al vroeg dat een sleutel tot een geluk bescheiden verwachtingen zijn. Mijn leraar geschiedenis kende natuurlijk zijn klassieken én leerde zijn brugklassers al vroeg: een zeven is een prachtig cijfer.     

Proustpauze!

“Waarom ben je in godsnaam ooit begonnen met Marcel Proust?“ vragen mensen mij vaak. Nou het zit zo:

er was een tijd lang geleden dat ik lange lome middagen lag te luieren op de bank in mijn vrijgezellenwoning. Ik verdeed mijn tijd vooral met het kijken naar hoe de lamellen het binnenvallende zonlicht weerkaatste in mijn kamer. Tijdens zo’n lanterfantsessie realiseerde ik me dat een paar jongensdromen, zoals diplomaat worden of cabaretier, wegens een gebrek aan aanleg of doorzettingsvermogen al waren uiteengespat. Ik besloot toen dat als ik zelf niets deed, ik in elk geval kon lezen wat de grootste schrijvers en denkers van de wereld ooit hadden bedacht en geschreven.

Ik begon de top 100 van wereldklassiekers te lezen. Ik verslond “Oorlog en Vrede”, genoot van “Don Quichotte”, beklauterde met veel moeite “de Toverberg” tot ik stuitte op “Op zoek naar de verloren Tijd”, van Marcel Proust.

Mijn tactiek was, ook bij deze moeilijke boeken, om ze woord voor woord te veroveren. Ik was hierbij geïnspireerd door Obama die toen de hele tijd zei: “we will change America step by step.” Maar met Proust lukte dat niet. Ik denk dat het aan een paar zaken ligt: ten eerste is het boek  afschrikwekkend lang!  Het Franse origineel telt 4200 pagina’s! (zie cartoon),     

Ten tweede schrijft Proust ook nog eens in ellenlange filosofische zinnen die je vaak wel drie of vier keer opnieuw moet lezen. En tot slot lijkt het hele boek ogenschijnlijk nergens over te gaan! Why bother? 

Stap voor stap worstelde ik mij door deel 1 totdat een van de hoofdpersonen zo werd vernederd en misbruikt door zijn minnares dat er een diepe walging door me heen trok. Geef me martelingen, moorden of andere wreedheden en ik lees het zonder met mijn ogen te knipperen, maar nu leed ik (zelf ook eeuwig vrijgezel toen) zo mee met de arme Charles Swann mee dat ik amper nog kon doorlezen.

En dit laatste is meteen ook het antwoord op wat het boek zo goed maakt: Proust schrijft zo zintuigelijk dat je echt meevoelt met de karakters. Daarnaast zijn zijn beschrijvingen van ongeveer alles wat je in het leven zomaar tegenkomt, vaak zo mooi en diep dat je ze stuk voor stuk op een tegeltje wil zetten.  

 Toen ik het eerste deel eenmaal uit had, zette ik het opgelucht in de kast. Even Proustpauze! Na een paar jaar begon ik met deel 2. Hierin maakt de hoofdpersoon Marcel ook zo’n tergend tragische liefde mee, dat ik (nog steeds vrijgezel) het boek woest in een hoek gooide. Proustpauze! Een paar jaar later las ik dat een bekende literaire criticus bijna dood ging en het betreurde dat hij Proust nooit had uitgelezen. Ik moest weer aan de slag. Gelukkig was ik nu bewapend met een vrouw en twee dochtertjes. Ook de Coronatijd hielp.

Woord voor woord worstelende ik in me in deel 2 t/m 6, door verwoeste liefdes, door ongekende jaloezie, mislukte relaties, het wel en wee van de Franse elite, door een onvergetelijke sterfbedscene, suggestieve seksscenes (ja dat is ook Proust) en hoe verder ik kom, hoe meer puzzelstukjes van het boek op zijn plaatst vallen en nu lieve lezers, na een jaar onafgebroken Lockdown lezen, ben ik in deel 7 op pagina 3913. Bijna uit!

Een vriend van me vroeg laatst: wat ga je na Proust lezen? “Niets zei ik, ik denk dat ik dan maar eens op de bank ga liggen en ga kijken hoe de zon door de lamellen binnenvalt, genietend van een eeuwige Proustpauze.   

Bijtijds slapen

Lang ben ik bijtijds gaan slapen.  Het boek Op zoek naar de verloren tijd van Marcel Proust, begint niet met een donderslag, maar met deze ogenschijnlijke eenvoudige opmerking. En de hoofdpersoon, die toevallig ook Marcel heet, vertelt daarna over die bijzondere periode van het in slaap vallen. In mijn geval gaat het zo: ik lees iets (al maanden Proust), ik voel mijn ogen zwaar worden (vrij snel door diezelfde soms saaie, taaie Proust), ik leg het boek opzij, ik geef mijn vriendin nog een zoen en dan wordt alles net als bij Marcel donker.

Tekening: Stéphane Heuet in Op zoek naar de verloren tijd, Combray

Laatst toen ik Corona had, was ik de was aan het opvouwen terwijl mijn kinderen, ook in quarantaine, even tv mochten kijken. Hoewel onderzoek uitwijst dat vrouwen mannen minder aantrekkelijk vinden als ze was opvouwen, probeer ik af en toe toch mijn steentje bij te dragen aan dit oneindige karwei. Overigens ben ik een levend voorbeeld van het wetenschappelijke experiment. Mijn vriendin vindt mij inderdaad minder betoverend als ik weer eens een handdoek heb gevouwen in de vorm van een prop wc-papier.

Maar nu was het volgende gebeurd. Het ene moment vouwde ik een handdoek op, het andere moment werd ik wakker en dacht: “hè, ben ik nou in slaap gevallen tijdens het was opvouwen? Dit gaat verder op Marcel’s tweede zin “soms vielen mijn ogen zo snel dicht dat ik niet de tijd kreeg om bij mij zelf te denken: ik val in slaap.” Nu kon ik het zien aan het  verkreukelde stapeltje vers opgevouwen proppen toiletpapier.

Ik kwam heel langzaam terug uit een soort Covid 19 niemandsland. De eerste vragen die je jezelf stelt als je net wakker bent zijn, net als voor Marcel trouwens: waar ben ik? En hoelang heb ik geslapen? Nu was ik nog steeds op de bank en aan de vrolijke gezichten van mijn kinderen te zien waren ze minstens een half uur verder met Peppa Big. Heel duf, haast verdoofd, dacht ik: Proust had op zijn eerste pagina meteen allemaal verheven gedachten over zijn leven toen hij wakker schrok, maar het enige dat ik kon bedenken was: vanavond ga ik maar eens bijtijds slapen.

Stockholmsyndroom

Hoewel ik gesmokkeld heb om het vuilnis weg te gooien, zal de wijde wereld er nu definitief aan moeten geloven: ik kom weer naar buiten. Ik heb nog even de GGD gebeld om het te voorkomen, maar pijnlijke knieën golden niet als een Corona symptoom. Zeker niet zonder snot.  “Gefeliciteerd meneer, u mag er weer uit!” klonk het vrolijk. Maar buiten zag ik herfstregens, in de agenda stond de zwemles van mijn dochtertje en het huis is zo gezellig! Nog een weekje quarantaine dan? Of waren dit de eerste symptomen van het Stockholmsyndroom? En waar kan ik die laten testen?

Anderhalve week verwachtte niemand iets van mij. Het virus als een groot excuus voor onvervulde taken en verlangens. Later zouden ze vragen: maar die carrière waarom kwam die nou nooit op gang? Weemoedig zou ik knikken:  tsja het Coronavirus.. Zelfs het kabinet kon er niets tegen beginnen.    

Ganzenquarantaine

“Nee, jij zit in de gevangenis en je moet erin blijven zitten tot je er weer uit mag!” roept mijn dochtertje tijdens het ganzenborden. Tsja, ergens past het spel goed bij deze quarantaine. Achter mijn raam en schermen zie ik hoe de rest van de wereld doorwaggelt, maar om Famke Louise even te parafraseren: ik doe even niet meer mee. Niet dat ik daar zin in zou hebben. Al valt de Corona dankzij die ingespoten chips van Bill Gates best mee. Ondertussen regent het slecht nieuws op de radio: Omikrons, besmette zwangere vrouwen en het Nederlands vrouwenvoetbalelftal oefent “saai” tegen Japan. Ook dat nog. Gelukkig bevrijdt mijn dochtertje me twee beurten later en mag ik er weer op uit! En hoe, ik gooi meteen zes. Dit tot haar grote vreugde: “je hebt op die gebraden gans gegooid pap! Dat betekent dood. Je mag weer lekker opnieuw beginnen.”

Foto toneelgroep Beumer en Drost

Proust project: het boek opzij leggen

Wanneer leg je een boek opzij? Misschien als het je niet meer interesseert? (Gaap!)  of als je te intensief meeleeft met een hoofdpersoon en het je te heftig wordt (Au!) , of omdat je misschien niet meer kan vinden in het gedrag van de hoofdpersoon (Schaam!).

In de categorie Gaap heb ik tientallen voorbeelden en u herkent hem vast ook. Je begint een boek en na een paar zinnen/pagina’s denk je: doei tot volgend jaar maar weer, Simon Vestdijk!  

In de categorie Au denk ik aan het boek Stoner van John Williams. De hoofdpersoon, Stoner, is een professor die structureel ongelukkig is in een bar slecht huwelijk. Jarenlang lijd je in het boek met hem mee. Met grote moeite pakte ik dat boek telkens weer op, totdat er plots een sprankje hoop blijkt te gloren in een liefdevolle affaire met een studente. In een of andere blokhut op de prairie brengt hij gelukzalige dagen met haar door. Kon het maar voor altijd zo blijven! Maar je voorvoelde aan alles dat dat juist niet zou gebeuren.  Dit was het moment dat ik het boek ben gestopt. Wat bleek nu, mijn zus heeft precies op die bladzijde ook het boek aan de kant gelegd!

Na een paar maanden pauze pakte ik het boek weer op om te kijken hoe het met Stoner zou aflopen.  Mijn zus haar exemplaar is overigens nog steeds stof aan het vangen en zij zwijmelt nog steeds, met haar kop onder het zand, bij het idee van Stoner en de studente in de blokhut.  Mijn lieve zus.

Nu de derde categorie (Schaam!).  Mag ik u voorstellen aan hoofdpersoon Marcel in Op zoek naar de Verloren Tijd (7 delen) van Marcel Proust in deel 5.  Ik kijk het boek al weken niet meer in. Luister: in deel 4 had hij eindelijk zijn gewenste relatie met Albertine. Een in mijn ogen lief onschuldig meisje. In deel 5 woont hij samen met haar en is hij stik-, stik-, ik herhaal stik jaloers op alles wat het meisje doet. Als ze even een boodschapje gaat doen, haalt hij zich al van alles in zijn hoofd: hij ziet haar voortdurend in zijn gedachtes met andere mannen en vrouwen en of het waar is? Tsja, dat weet ik nog niet.   

De kracht van Proust is dat hij alles zo ongelooflijk zintuigelijk kan opschrijven. Als hij schrijft over jaloezie, voel je het in je diepste binnenste en je doorvoelt alle momenten dat jezelf stierf van afgunst. ’s Nachts droom je opeens over momenten die ver waren weggestopt in de verste krochten van je ziel en opeens denk je weer aan wat je vriendin allemaal uitspookte met haar exen of wat ze misschien nu doet, nu ze wel heel veel vergadert met die ene collega.. Gek werd en word je! Maar er staat geen maat op Marcel in dit deel 5.  Honderden pagina’s doet hij er alles aan om te zorgen dat Albertine alleen maar bij hem blijft en hij rustig kan slapen. De titel van dit deel is niet voor niets “de Gevangene”.  Hoe het afloopt?  Voor het eerst in drie weken denk ik erover om het boek er weer bij te pakken.

Hé professor!

“Hé heb je 10 IQ-punten erbij?” “Hé professor!” Ik bracht mijn kinderen naar school en opeens voelde ik me zoals Ronald de Boer toen hij ooit voor het eerst naar een Ajaxtraining ging met de nul-nul stand op zijn neus: al zijn collega’s noemden hem plotseling de doctorandus.

Die lenzen op pootjes zijn voor mij natuurlijk een onvermijdelijk stap. Met 43 jaar een tikkeltje vroeg, maar driekwart van de 50-plussers moet uiteindelijk geloven aan die hulpglazen voor je ogen. En ik moet toegeven dat het helpt. Het was niet zoals bij mijn dochtertje die, toen we terugreden van de opticien met haar eerste bril, midden in de zomer uitriep: “ik zie de blaadjes aan de bomen!”, maar lezen gaat veel makkelijker en ook televisie kijken houd ik langer vol. Of je met dat laatste blij moet zijn is natuurlijk een tweede als je familie verslaafd is aan het gemopper van Maarten van Rossum bij een kennisquiz.

Wel mooi is dat ik buiten de natuur opeens met veel meer contrast zie. Achteraf gezien leek het in de natuur al jaren alsof ik naar een Monetschilderij keek waarop ik tevergeefs de waterlelies probeerde te ontwaren. Heerlijk om alles opeens zoveel helderder te zien en met een nieuw perspectief te bekijken!

In Nederland lijkt het overigens wel of iedereen een andere bril op heeft.  Met velen, kijk ik met huiver naar de halfslachtige evacuatieoperaties van Nederlanders en Afghanen die ooit voor ons land werkten in Kabul, anderen onthalen de Afghaanse vluchtelingen hier juist met tegendemonstraties en verschrikkelijke leuzen.

Zoals wel vaker, wenste je dat iedereen jouw bril op had. Of dat je een professor was die voor alles een oplossing had.        

U hoeft nooit meer op hulp van de ANWB alarmcentrale te rekenen!

Roald Dahl begint het boek Mathilda met hoe sommige ouders hun eigen kind briljant vinden en de schrijver bedenkt hoe hij als leraar hun dat betaald zou zetten op het rapport van hun kroost. Bijvoorbeeld: “Uw zoon Max is een volslagen onbenul. Ik hoop dat u een eigen zaak hebt waar u hem een baantje kunt bezorgen als hij van school komt, want u kunt er donder op zeggen dat hij nergens anders aan de slag komt. “

Tegenwoordig hoef je geen leraar meer te zijn om Roalds Dahl’s fantasie uit te leven. Daarom mijn vakantie van 2021 in 5 reviews.

De ANWB Alarmcentrale in Lyon *

Ach wee de furie van een versmade vrouw! Nadat wij de eerste diagnose van onze auto: “laat in godsnaam uw koppeling en versnellingsbak vervangen voor 2500 euro door een Franse garage! hadden afgewezen, zei de mevrouw van de ANWB: u bent dom om dit aanbod niet te accepteren, en het heeft ook de consequentie dat u nooit meer op de hulp van de ANWB in Frankrijk hoeft te rekenen!” Als klantvriendelijkheid of meedenken een naam had, dan zou het vast niet Jacqueline van de ANWB zijn.

Camping Het Verval**

Beste Harry, waarom moest je nu uitgerekend in het jaar dat wij jouw camping bezoeken, van vrouw wisselen? Op de uitstekende reviews van vorige jaren lazen we verhalen over de gastvrijheid en de uitmuntende kookkunsten van jouw Marian en de schone staat van jullie sanitair. Eenmaal aangekomen bleek dat Marian was ingeruild voor Yfke. Nu moest je ineens alles alleen doen (Yfke staarde naar het gras), van het personeel managen tot koken en als symbool van de neergang: 3 horror WC’s voor 120 campinggasten schoonschrobben! Harry, doe je zelf een lol en ga weer op je knietjes voor Marian!

Restaurant l’Aventure Nîmes *****

Emile? Hoe is het in hemelsnaam mogelijk dat je alles uit je hoofd deed? Hoe kun je nu alle drankjes en gerechten onthouden van 70 terrasgasten? En daarna alles perfect bezorgen, terwijl je ondertussen de vorken van mijn dochter, die ze keer op keer op de grond liet vallen, ongevraagd en zonder morren verving. Hoewel het jammer was dat mijn vrouw en ik onenigheid kregen over hoeveel fooi je aan een perfecte ober geeft in Frankrijk, krijg jij van ons hier online de volle mep. 

Pont du Gard ****

Is het nu werkelijk de bedoeling dat we op Google ook oude aquaducten ook beoordelen? Blijkbaar. Lieve Pont, je stond daar nog net zo als 33 jaar geleden toen ik je eerder bezocht en net zoals 2000 jaar geleden toen de Romeinen je bouwden. Indrukwekkend met al je bogen en je geschiedenis! Wel zie ik toch wat slijtage her en der en is je parkeerplaats wat heet en afgelegen. Maar ga zo door!

Garage M. Durand, Cevennen ***

Ook jouw eerste indruk was om de koppeling  te vervangen van onze auto, maar je belde tien autoloze dagen later weer eens een keertje naar de ANWB (gelukkig niet met Jacqueline) dat alleen de olie van onze versnellingsbak bijgevuld moest worden. Toen we de auto kwamen ophalen, groette je ons niet en zei je boos en verongelijkt dat het BIZAR  was dat wij met een lege versnellingsbak naar Frankrijk waren gereden. Dat doe je een auto toch niet aan?! Beste Max, wat heerlijk voor je dat je ouders een eigen zaak hadden waarin je aan de slag kon. Drie sterren voor je eerlijkheid.